Tweet23-02-2011 om 15:52 door Zuid Magazine

Al vele jaren doet in de Maastrichtse samenleving het verhaal  de ronde dat de stad kampt met een zogeheten ‘brain drain’. Dat wil zeggen dat studenten na hun opleiding aan de universiteit of het HBO massaal vertrekken naar andere steden voor een baan. Daardoor zou Maastricht een structureel tekort aan kenniswerkers hebben, hetgeen de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt in de weg staat.

Uit een onderzoek in opdracht van NICIS met als titel “Hoger opgeleiden in grote steden in Nederland: brain drain of brain gain?”  blijkt echter dat de Maastrichtse ‘brain drain’ een hardnekkig misverstand is. In Maastricht is er zelfs sprake van dat het aantal kenniswerkers substantieel groeit (brain gain). In de stad blijven dus meer academische en hoog opgeleide jongeren ‘hangen’ dan er vertrekken, zo komt uit het onderzoek naar voren. “Dit is een bijzonder positieve ontwikkeling voor de economie en de werkgelegenheid in Maastricht”, aldus wethouder André Willems (arbeidsmarktbeleid).

NICIS is het kennisinstituut van, voor en door Nederlandse steden en levert informatie over grootstedelijke thema’s op het gebied van bestuur, economie, onderwijs, veiligheid, welzijn, integratie en wonen. Behalve Maastricht maken ook de gemeenten Rotterdam, Tilburg, Groningen en Leeuwarden deel uit van het onderzoek, dat is uitgevoerd door de Rijksuniversiteit Groningen (RuG). De doelstelling van het onderzoek is de gemeenten concreet inzicht te bieden in de afgestudeerdenstromen van en naar de stad.

RuG constateert dat van de afgestudeerden een groter aandeel na afloop van de studie in de genoemde steden woont en werkt, dan dat er voorafgaand aan de studie woonden. Voor Maastricht geldt dat 4 procent van de wo-afgestudeerden op zestienjarige leeftijd in de stad woonde, na afloop van de studie is dat opgelopen naar 17 procent. Van de HBO afgestudeerden woonde 14 procent voorafgaand in de stad. Na het voltooien van de opleiding woont 18 procent van deze groep in de stad, en werkt 20 procent er. Per saldo valt de migratie van studenten dus positief uit voor de gemeente.

Tevens komt naar voren dat de brain gain voor een deel ten koste gaat van de regio Zuid-Limburg. Dat wil zeggen dat de afgestudeerden die voor hun studie niet in Maastricht woonden, maar er wel blijven wonen/werken na hun afstuderen, uit de regio komen. Het heeft te maken met de centrumfunctie van een stad als Maastricht. Verder bestaat een groot deel van de migratiestromen uit afgestudeerden die terugkeren naar hun regio waar ze opgegroeid zijn.
Kijkend naar de studierichtingen is er nog een opvallende constatering. De betrokken gemeenten slagen er in afgestudeerden van elders aan te trekken in studierichtingen waarin de steden zelf niet opleiden. Dit is sterk zichtbaar voor de technische richtingen. Zo trekt Maastricht relatief veel ingenieurs aan. Ze zijn veelal afkomstig uit steden in de buurt. Bijna alle hbo-ingenieurs zijn afkomstig uit Sittard. De universitaire technici hebben vaak in Eindhoven gestudeerd.