Tweet26-10-2011 om 16:32 door Zuid Magazine

Grensoverschrijdende samenwerking in strafzaken binnen de EU verloopt op dit moment verre van optimaal. Bij het verzamelen van bewijs en uitwisselen van informatie zijn tegenwoordig ook niet-gerechtelijke partijen betrokken (zoals administratieve autoriteiten), wat problemen veroorzaakt op het gebied van onder andere scheiding van de machten en bescherming van persoonsgegevens. Prof. dr. Gert Vermeulen pleit met zijn oratie voor het herstellen van de balans tussen alle betrokken instanties, met als einddoel een coherent EU-strafrechtbeleid. Met zijn oratie ‘Free gathering and movement of evidence in criminal matters in the EU’ aanvaardt Vermeulen op 28 oktober het ambt als bijzonder hoogleraar ‘Evidence Law’ aan de Universiteit Maastricht.

Om de balans in het EU-strafrecht te herstellen stelt Vermeulen de traditionele scheiding tussen politie en justitie en de huidige relatie tussen Europol (Europese politiedienst) en Eurojust (Europees orgaan voor justitiële samenwerking) ter discussie. “De scheiding tussen deze twee instanties is in grote mate kunstmatig, zorgt voor verwarring en inconsistenties en hindert daarmee de vorming en ontwikkeling van een coherent EU-strafrechtbeleid”, aldus Vermeulen. Daarnaast zet hij vraagtekens bij het zogenaamde beginsel van wederzijdse erkenning, dat in het leven is geroepen om strafrechtelijke samenwerking binnen de EU te versterken en makkelijker te laten verlopen. Hij is vooral bezorgd dat de financiële en operationele capaciteiten van strafrechtsystemen onder druk komen te staan en stelt een wettelijk initiatief vanuit de EU voor, dat politie en justitie in staat stelt om zelf actief onderzoek te kunnen gaan verrichten in het buitenland, ook buiten gezamenlijk ingestelde onderzoeksteams om.

Om problemen rondom de toelaatbaarheid van grensoverschrijdend bewijsmateriaal in rechtbanken binnen de gehele EU te voorkomen, pleit Vermeulen voor een vrij verkeer van bewijsmateriaal, gebaseerd op gemeenschappelijke procedurele minimumnormen aan de hand waarvan bewijs moet zijn verzameld. Daarbij uit hij sterke kritiek op de voorgestelde European Investigation Order - ontwikkeld om grensoverschrijdende onderzoeken tussen rechtshandhavinginstanties binnen de EU makkelijker te maken - waarin de kwestie van toelaatbaarheid van bewijs helemaal niet aan de orde komt, terwijl het vandaag de dag één van de belangrijkste uitdagingen vormt voor grensoverschrijdende samenwerking in strafzaken binnen de EU.