Tweet24-11-2010 om 14:08 door Regiobranding Zuid-Limburg

Artikel uit De Pers, 24-11-2010  (originele artikel)

Imagoverandering: van drugsstad tot kunstcentrum

Keihard tegen de landelijke trend in investeert Heerlen een miljoen extra in cultuur. Kunst moet de stad met het pikzwarte imago er weer bovenop helpen.

Struikelde je nog niet zo lang geleden over heel veel junks als je het station van Heerlen uitliep, nu loop je, zonder enige hindernis, bijna direct tegen de mooie en net gerenoveerde Royal bioscoop aan. Even verderop is door het raam van een leegstaand pand een muurkunstwerk te zien. En een paar panden daarnaast is net een nieuw productiehuis voor urbancultuur (van Cuttin’ Class) gestart.

Maar de climax van cultureel Heerlen staat midden in het centrum op een plein: Schunck, cultuurtempel van Heerlen, ook wel glaspaleis genoemd. Een museum, bibliotheek, muziekschool, en nog wat meer, in een. Een bijzonder gebouw, de trots van de Zuid-Limburgse stad die lange tijd niets had om trots op te zijn. Maar die nu volgens veel Heerlenaren opkrabbelt uit de ellende, dankzij wat al een tijdje de Culturele Lente wordt genoemd.

‘Wij moeten niet bezuinigen op cultuur, nu het beter gaat met de stad.’
Wethouder Lex Smeets

De voormalige mijnstad heeft in Zuid-Limburg al een beter imago gekregen, nu moet de rest van het land nog volgen. Het mooie Maastricht wint het niet altijd meer van het lelijke – maar wat spannender – broertje Heerlen. Een dame uit een dorp in de omgeving: ‘Wij kiezen nu vaker om op zaterdag naar Heerlen te gaan, en niet Maastricht.’

Wat begon bij wat kunstenaars en instellingen, ging op een gegeven moment Culturele Lente heten; die term sijpelde door naar het gemeentebestuur, dat nu volledig om is: cultuur, ja cultuur, dat is wat Heerlen nodig heeft. Het zou de stad een beter imago geven, en daarom nieuwe bedrijven en inwoners aantrekken, en Heerlense jongeren aan zich binden, die juist nu zo hard nodig zijn vanwege de krimp die de komende jaren hard gaat toeslaan in Zuid-Limburg.

Overal in de stad zijn ze namelijk al te zien, de leegstaande panden. En ook de vergrijzing is goed zichtbaar; in de straten zie je flink wat meer rollators dan in de meeste steden.

Om dit soort problemen te lijf te gaan investeert de gemeente al een paar jaar veel in cultuur. Dit jaar zijn de netto-uitgaven bijna 18 miljoen, en voor volgend jaar wordt er nog eens een extra miljoen aan cultuur uitgegeven. Daarmee gaat de stad, met de SP als grootste partij, dwars tegen de landelijke trend in: vrijwel alle gemeenten bezuinigen juist op cultuur; voor zover bekend gooit alleen Nijmegen er ook een miljoen extra bovenop. Met die 18 miljoen investeerde Heerlen de laatste jaren trouwens sowieso per inwoner al veel meer dan de gemiddelde stad in cultuur.

‘We moeten geen moment van zwakte kennen, en dus niet gaan bezuinigen op cultuur als het financieel wat minder gaat. Niet nu de stad een stijgende lijn laat zien’, zegt de Heerlense cultuurwethouder Lex Smeets.

Sfeer
Als startpunt van de Culturele Lente zien veel Heerlenaren de heropening van het tot cultuurcentrum omgetoverde Glaspaleis in 2003. Daarna volgden renovaties en openingen van theaters, een poppodium, galerieën.

Langzaam veranderde de aanblik van de stad, die nu ook de plek is waar jaarlijks een groot internationaal breakdancefestival (IBE) plaatsvindt.

Veel initiatieven moeten het hebben van subsidies, maar een partij als Cuttin’ Class, die veel doet met hiphop, doet het op eigen kracht.

Een groot deel van het gemeentebestuur is blij, kunstenaars zijn enthousiast, net als jongeren die nu eindelijk in hun eigen stad een popconcert kunnen bezoeken. En op straat? Daar hoor je twee geluiden: 1: ja, het gaat beter met de stad, we zijn weer trotser op Heerlen; 2: er gaat wel heel veel geld naar cultuur, wat hebben wij daar aan? De 59-jarige werkloze Gerd, die voor Schunck staat: ‘Er zijn heel veel mensen werkloos hier, dat is er vooral aan de hand.’ En inderdaad, de Zuid-Limburgse stad is nog steeds een van de steden in Nederland met de meeste werklozen en de grootste armoede. Maar er is ook de mevrouw die zegt dat ze ‘elke keer weer blij wordt als ze Schunck ziet’. En de man die zegt ‘dat de sfeer in de stad de laatste jaren veel beter is geworden’.

Wethouder Smeets over de armoede en lage inkomens: ‘Daar gaan soms generaties overheen, voor die problemen zijn verdwenen. Ik vind dat juist een extra motivatie om te investeren in cultuur.’ ‘Die discussie of de gewone man wat aan al die cultuur heeft, is interessant’, zegt Maurice Hermans van het Heerlense projectbureau Driezesnul. Maar dat het imago van Heerlen erop vooruitgaat, is volgens hem ook heel belangrijk. ‘De beeldvorming is bepalend of mensen willen wonen en werken in de stad.’

En of Heerlenaren na hun studie in een andere stad weer terugkomen naar hun geboortestad. Ze moeten er dan én werk kunnen vinden (en die bedrijven komen sneller naar een interessante stad), én het gevoel hebben dat er iets te beleven is. Youri Wilbers, directeur van poppodium de Nieuwe Nor, dat nu vier jaar bestaat: ‘Nu is er eindelijk wat te doen voor jongeren in de stad. Als je weg gaat, en ooit een baan zoekt, kom je misschien weer terug omdat je een mooie jeugd hebt gehad in Heerlen.’