Tweet09-05-2009 om 06:00 door Regiobranding Zuid-Limburg

De diverse Nederlandse grensregio's krijgen een gezamenlijke ‘grensmakelaar' die het kabinet doorlopend gaat informeren over de specifieke knelpunten waarmee de grensstreek kampt.

Ook moet deze functionaris mogelijke oplossingen in kaart brengen en de samenwerking tussen diverse overheden en instellingen in binnen- en buitenland verbeteren. Dat plan lanceerde staatssecretaris Frans Timmermans (Europese Zaken) zaterdag in Venlo, in het kader van een serie bijeenkomsten rond de naderende Europese verkiezingen. Volgens Timmermans is het inventariseren van de problemen hoognodig voor de euregio's. "Het blijkt heel moeilijk voor Haagse beleidsmakers om rekening te houden met de situatie in grensprovincies. Niet vreemd als de enige grens die je kent het strand bij Scheveningen is.”
Met de aanstelling van een ‘grensmakelaar' volgt het ministerie het advies van de Raad voor het openbaar bestuur, die vorig jaar stelde dat Nederland een gezaghebbende functionaris nodig heeft die zich op dit gebied inspant. Het ministerie zoekt hiervoor een politiek zwaargewicht dat zowel in Brussel als Den Haag thuis is en eveneens bestuurlijke ervaring in een grensregio heeft. Op dit moment worden er kandidaten benaderd, meldt een woordvoerster van het ministerie van Buitenlandse Zaken. De termijn waarop de grensmakelaar actief wordt, is afhankelijk van de voortgang hiervan. De makelaar gaat zich bezighouden met concrete problemen die door burgers, bedrijven en instellingen in de grensgebieden worden aangedragen. "Dit kan variëren van ergernissen over grensoverschrijdende busverbindingen tot pensioenproblemen van Nederlanders die in Duitsland werken”, zegt een woordvoerster.

Hieronder de volledige speech van Timmermans

"Het moet eind jaren zestig zijn geweest. Wij woonden in Brussel en gingen om de paar weken naar de familie in Heerlen. De snelweg was nog niet klaar, dus binnendoor via Tienen, St. Truiden en Tongeren. Om vlak voor Maastricht op een grenspaal te stuiten. Mijn vader kende die grens goed, had er jaren zijn werk verricht als Maastrichtse Marechaussee. Altijd werd er een praatje gemaakt met eerst de Belgische en dan de Nederlandse douaniers. Eén keer ging het mis. Vlak voor kerst, de auto afgeladen vol, werd mijn vader de vraag gesteld of hij iets had aan te geven. Een pakje pudding, was het grappig bedoelde antwoord. De douanier had zo zijn eigen gevoel voor humor. Wij konden tot de laatste zakdoek de hele auto uitladen. Nachtwerk.

Niet alleen die grenspaal op de Tongerse weg stond tussen de beide Limburgen in, het was ook gewoon Nederland versus België. We genoten veel meer van elkaars verschillen, dan dat we overeenkomsten zagen. Tegelijkertijd wisten we meer van elkaar dan nu. Heel vaak zagen we dezelfde programma's op elkaars scharige televisiezenders. Met de komst van de commerciële zenders, is het aantal Nederlanders die afstemmen op de VRT sterk afgenomen en het aantal Vlamingen die afstemmen op de Nederlandse zenders evenzeer. Alleen het eclatante succes van Mega Mindy, Piet Piraat en Samson kan, via het culturele spectrum van mijn jongste kinderen, de drempel verlagen.

De grenspalen zijn verdwenen, en de economische vervlechting is groter dan ooit. Het over en weer bezoeken, al zijn het maar het outlet center van Maasmechelen en de horeca van Maastricht, neemt een steeds hogere vlucht. In mijn jaren als kamerlid heb ik telkens de schrijnende verhalen gehoord van Limburgse grensarbeiders in België en Duitsland, die iedere keer bij een verandering van de fiscale of sociale wetgeving in Nederland, veranderingen waarbij steevast nooit rekening werd gehouden met de situatie in het omringende buitenland, getrakteerd werden op grote financiële consequenties, soms positief, vaak negatief. Het blijkt nog steeds heel moeilijk voor Haagse beleidsmakers om rekening te houden met de situatie in grensprovincies. Niet zo vreemd als de enige grens die je kent, het strand bij Scheveningen is.

Kon je tot voor kort misschien zeggen dat het probleem van grensarbeid vooral een probleem was van de mensen die het direct betrof, in de huidige crisis is duidelijk dat wij met deze absurde situatie onze economie en ons welzijn als geheel duidelijk schade toebrengen. Als verpleegtehuizen in Zeeland tekorten hebben aan personeel, raakt dat onmiddellijk het welzijn van de zwaksten in de samenleving. Als die tekorten kunnen worden aangepakt door een grensoverschrijdende arbeidsmarkt in het leven te roepen, dan zijn wij het niet alleen aan onze economie, maar in feite ook moreel verplicht er alles aan te doen het zo snel mogelijk te realiseren.

Maar wij moeten niet steeds denken dat we alles in Den Haag (of Brussel) kunnen verzinnen. Minder bemoeienis uit Den Haag en meer speelruimte voor provincies en grensgemeenten is naar mijn stellige overtuiging een onmisbaar deel van de oplossing. Geef mensen in de regio, die beter dan wie ook de problemen kennen, de ruimte om samen met de buren naar creatieve oplossingen te zoeken. Dat vraagt wel om politieke moed, want niets is zo moeilijk als loslaten, zeker daar waar het sociale zekerheid of belastingen betreft.

Dit kabinet heeft meteen de daad bij het woord gevoegd. Een ‘grensmakelaar' zal de knelpunten die de grensstreken hebben aangedragen uitwerken tot een brede agenda grensoverschrijdende samenwerking. Bovendien zal de grensmakelaar samen met België en Duitsland gezamenlijke oplossingen bedenken. Daarnaast is er de Europese Groepering Territoriale Samenwerking (EGTS) dat de mogelijkheid biedt om overheden van verschillende niveaus en van verschillende landen te laten samenwerken om grensoverschrijdende problemen aan te pakken. Dat is dus dwars door alle overheidslagen heen snel naar een oplossing zoeken.

De regionale economie mag dan sterk vervlochten zijn. Tegelijkertijd hebben Oost- en Westlimburgers volstrekt gescheiden belevingswerelden. Voor de toekomst van onze beide provincies is het van wezenlijk belang dat wij samen een comfortabel nestje bouwen als hart van Europa. Samen de vervlechting met Noord-Brabant en delen van Noordrijnland-Westfalen tot stand brengen. Dat is een economische, politieke en sociale noodzakelijkheid. En tegelijkertijd staat het ver af van de meeste mensen in beide Limburgen.

Waar het volgens mij met name om gaat is om mensen te helpen inzien dat er niet alleen fysieke en politieke grenzen moeten worden beslecht, maar dat de belangrijkste barrière die moet worden opgeruimd juist tussen mensen zit die te weinig weten van elkaars belevingswereld. Hier valt met behulp van cultuur en andere minder voor de hand liggende instrumenten nog een wereld te winnen. Misschien is het een gedachte om bij de plannenmakerij voor Maastricht als culturele hoofdstad ook het slechten van de barrière van onbekendheid met elkaars leefwereld, tot hoofddoelstelling te maken. Door elkaar beter te kennen, zullen we ook beter onze gemeenschappelijke belangen onder ogen zien.

Bron: www.limburger.nl