Tweet14-03-2011 om 09:40 door Zuid Magazine

Aan de hand van drie indicatoren is te bepalen of vastgoed een rol speelt in het witwassen van geld. De belangrijkste indicator is een opvallende prijsverandering. De twee andere indicatoren zijn een buitenlandse eigenaar en een pas opgericht bedrijf als eigenaar. Tot deze conclusies komen hoogleraar Economie van de Publieke Sector Brigitte Unger en promovendus Joras Ferwerda in hun boek: ‘Money Laundering in the Real Estate Sector: Suspicious Property’. Beide onderzoekers zijn verbonden aan de Utrecht University School of Economics (USE) en het kenniscentrum Instituties van de Open Samenleving (IOS) van de Universiteit Utrecht.

Volgens Unger biedt een flinke prijsverandering de mogelijkheid om crimineel geld toe te voegen aan de vastgoedportefeuille, of witgewassen geld er juist aan te onttrekken. Een buitenlandse eigenaar en een pas opgericht bedrijf kunnen er beide op gericht zijn de eigenaar te verhullen. ‘Zo kan iemand die niet in de boeken wil komen een bedrijfje oprichten dat vervolgens de transactie doet, of iemand kan een transactie in het buitenland doen zodat de lokale autoriteiten zijn of haar achtergrond niet kennen’.

36 panden in Utrecht en Maastricht
In het onderzoek is voor alle tussen 2002 en 2006 verhandelde panden in Utrecht en Maastricht, bijna twaalfduizend, uitgezocht in hoeverre er indicaties zijn die geassocieerd worden met witwassen; zoals een sterk variërende verkoopprijs, ingewikkelde financieringsconstructies met dubieuze buitenlandse bedrijven en een ingewikkelde eigendomsstructuur met bedrijfjes waarvan de eigenaar onduidelijk is. Voor de 150 panden die het best voldeden aan dit profiel is vervolgens uitgezocht hoe de eigendomsstructuur in elkaar zit, hoe het pand gefinancierd is en in hoeverre hier mensen met een strafblad bij zijn betrokken. Aan de hand van deze analyse vonden de onderzoekers 36 panden met sterke aanwijzingen dat er iets niet in de haak is.

Niet-reactief opsporen
De resultaten uit het onderzoek hebben weliswaar betrekking op Utrecht en Maastricht maar zijn volgens Unger ook landelijk toepasbaar: ‘Ons onderzoek laat zien dat witwassen in de vastgoedsector voortaan informatiegestuurd kan worden opgespoord, in plaats van reactief. Momenteel is een incident of aangifte vaak de aanleiding om witwassen in de vastgoedsector te onderzoeken, maar daarbij is de kans groot dat de ‘nette zakelijke’ crimineel nooit wordt gepakt. Bij onze informatiegestuurde opsporingmethode is die kans veel groter.’